Wersje metodologii

Metodologia programu jest dokumentem wersjonowanym. Każda zmiana zasad oceny jest publikowana jako nowa wersja wraz z datą wejścia w życie. Wyróżnienia przyznane wcześniej pozostają ważne i były zgodne z zasadami obowiązującymi w chwili ich przyznania.

Wersja 4.1 — obowiązuje od 1 września 2026 r.

Wersja aktualna. Dokument: Metodologia „Najlepszy Kosmetyk”.

Co wprowadza

Uproszczenie. Wersja 4.1 nie zmienia modelu wprowadzonego w 4.0 — usuwa z niego mechanizmy, które okazały się zbędne w praktyce, a komplikowały opis zasad.

• Trzy kroki zamiast rozbudowanej procedury: bramka konsumencka, przypisanie do zastosowania z deklaracji producenta, porównanie według dwóch–trzech ogłoszonych kryteriów.
• Jedno źródło wystarcza. Dwa niezależne źródła nie są wymagane. Przy jednym źródle obowiązuje próg 150 ważnych ocen.
• Usunięte: osobna procedura kontroli finalistów, odrębne zasady przy rozbieżności danych, podział źródeł na klasy w procesie rozstrzygania, wymóg zbierania rozkładu ocen dla wszystkich produktów oraz rozbudowana Karta Faktów dla całej puli.
• Dane zbieramy tylko dla produktów pozostających w grze na danym etapie rozstrzygnięcia.
• Rozkład ocen pozostaje jako zwykłe kryterium modułu kategorii tam, gdzie jest dostępny — nie jako osobny mechanizm z własnymi progami.

Co pozostaje bez zmian

Bramka 4,70, zastosowania ustalane przed analizą, przypisanie wyłącznie z deklaracji producenta, jawna kolejność kryteriów, zasada że liczba opinii nie tworzy laureata, ślad decyzyjny, rozdzielenie rankingu konsumenckiego od listy laureatów oraz niezależność wyniku od opłaty licencyjnej.

Dlaczego uprościliśmy

Po dwóch pierwszych analizach przeprowadzonych według wersji 4.0 okazało się, że część zasad powstała jako odpowiedź na pojedyncze sytuacje, a następnie obowiązywała wszystkich. Zasady, które nie wpływają na wynik, a wymagają dodatkowej pracy, zwiększają ryzyko błędu.

Wersja 4.1 zachowuje wszystko, co decyduje o wyróżnieniu, i przenosi kontrolę szczególnych przypadków do procedury wewnętrznej. Metodologia ma ustalać laureata, a nie opisywać każdą możliwą sytuację.

Wersja 4.0 — obowiązywała 1 września 2026 r.

Zastąpiona wersją 4.1, która upraszcza opis tego samego modelu.

Co wprowadzała

• Model bramek zamiast rozstrzygania wynikiem. Wynik konsumencki jest warunkiem wstępnym — po przekroczeniu progu 4,70 nie decyduje o przyznaniu godła.
• Profile zastosowania. Wewnątrz kategorii wyodrębniamy 2–4 profile odpowiadające konkretnym potrzebom. Godło przyznajemy w profilu: najwyżej jedno na profil, od 0 do 3 na kategorię.
• Karta Faktów. Zestaw stwierdzeń sprawdzalnych przez osobę z zewnątrz, każde z odnośnikiem do źródła. Bez ocen i bez punktów.
• Jawne drzewo decyzji. Kolejność kryteriów publikowana przed analizą wraz z uzasadnieniem. Nie zliczamy spełnionych faktów.
• Ranking konsumencki oddzielony od listy laureatów. Top 5 przestaje być listą kandydatów do godła.
• Warunek merytoryczny z dwiema drogami — substancja z listy referencyjnej albo publiczne badanie gotowego produktu, z określoną definicją badania.
• Udział ocen negatywnych jako kryterium w drzewie decyzji, z obsługą braku danych.
• Obowiązek sprawdzenia drugiego źródła dla wszystkich produktów konkurujących o wyróżnienie.

Dlaczego zmieniliśmy model

Analiza pierwszych kategorii pokazała, że wyniki konsumenckie mieszczą się w bardzo wąskim przedziale — osiemnaście szamponów przeciwłupieżowych zmieściło się między 4,88 a 4,97. Jednocześnie ten sam produkt oceniany w dwóch różnych typach źródeł potrafi różnić się o 0,44 punktu.

Różnice wewnątrz rankingu okazały się mniejsze niż różnice wynikające z doboru źródeł. Rozstrzyganie o wyróżnieniu na podstawie setnych części punktu nie miało więc oparcia w danych.

Wersja 4.0 rozdziela dwa pytania: wynik konsumencki odpowiada na pytanie, czy produkt ma mocne potwierdzenie konsumenckie, a obiektywne, sprawdzalne fakty — czy zasługuje na wyróżnienie w konkretnym zastosowaniu.

Wersja 3.1 — obowiązywała od 31 sierpnia do 1 września 2026 r.

Wersja aktualna. Dokument: Metodologia „Najlepszy Kosmetyk”.

Co wprowadza

• Doprecyzowanie zakresu wykorzystywanych danych. Analiza opiera się wyłącznie na zagregowanych, publicznie dostępnych informacjach o ocenach — średniej i liczbie ocen. Nie kopiujemy ani nie publikujemy treści pojedynczych opinii konsumenckich.
• Doprecyzowanie zakresu dokumentacji. Organizator dokumentuje dane niezbędne do odtworzenia wyniku: identyfikację produktu, nazwę źródła, datę odczytu, zagregowaną ocenę i liczbę ocen.
• Doprecyzowanie roli systemów sztucznej inteligencji. Zakres wsparcia może różnić się pomiędzy analizami. Niezależnie od zakresu systemy AI nie oceniają jakości kosmetyku, nie ustalają kolejności w sposób uznaniowy i nie decydują o przyznaniu wyróżnienia.

Zmiana nie modyfikuje progów, sposobu obliczania wyniku, zasad kwalifikacji ani warunków przyznania godła. Wyniki analiz przeprowadzonych według wersji 3.0 pozostają w pełni aktualne.

Wersja 3.0 — obowiązywała od 30 do 31 sierpnia 2026 r.

Zastąpiona wersją 3.1. Progi i zasady obliczania wyniku bez zmian.

Co wprowadzała

• Jeden próg kwalifikacji zamiast dwóch. 100 ważnych ocen przy dwóch niezależnych źródłach albo 150 przy jednym. Znika osobny próg wejścia do rankingu.
• Jednostką rankingu jest wariant lub formuła, a nie pojedyncza pojemność ani EAN. Różne pojemności tego samego produktu nie zajmują osobnych miejsc.
• Sumowanie opinii z różnych pojemności w obrębie źródła, gdy tożsamość formuły jest potwierdzona przez producenta lub identycznym składem INCI.
• Kryterium udziału oparte na statusie prawnym. Kosmetyk w rozumieniu rozporządzenia 1223/2009 uczestniczy, produkt leczniczy nie. Określenie „dermo” nie wyklucza.
• Kolejność w rankingu według wyniku zaokrąglonego do dwóch miejsc, a przy równym wyniku decyduje większa łączna liczba ważnych ocen.
• Dokładność danych — jeżeli źródło publikuje dokładniejszą wartość niż wyświetlana, wykorzystujemy dokładniejszą.
• Kontrola rozbieżności rozszerzona na karty rzekomo tej samej formuły.
• Brak rozstrzygnięcia po zastosowaniu wszystkich kryteriów oznacza, że godło nie jest przyznawane.

Dlaczego zmieniliśmy

Wersja 2.0 traktowała każdy numer EAN jako osobny produkt. W praktyce oznaczało to, że jedna marka mogła zajmować kilka miejsc w rankingu tym samym kosmetykiem w różnych pojemnościach, a o wyniku decydowało to, która karta sprzedażowa akurat miała najlepszą średnią.

Wersja 2.0 porządkowała też produkty według wyniku niezaokrąglonego. Przy dużej liczbie produktów powyżej 4,90 prowadziło to do rozstrzygania o godle na czwartym miejscu po przecinku, gdzie różnice są szumem, a nie sygnałem. Porządkowanie po zaokrągleniu i rozstrzyganie liczbą opinii premiuje produkt oparty na większym materiale konsumenckim.

Wersja 2.0 — obowiązywała od 29 do 30 sierpnia 2026 r.

Zastąpiona wersją 3.0.

Co wprowadza

• Jeden wynik konsumencki w skali 0–5 zamiast dwóch odrębnych wyników punktowych. Wynik to średnia ważona liczbą ocen.
• Klasy źródeł W1-A, W1-B, W2 i W3. Do wyniku wykorzystujemy maksymalnie dwa źródła klasy W1 o największej liczbie ocen.
• Zniesienie obowiązku dwóch źródeł. Jedno wiarygodne źródło wystarczy przy wyższym progu liczby opinii.
• Własny sklep producenta jako pełnoprawne źródło po potwierdzeniu mechanizmu opinii. Brak obecności na dużych platformach nie wyklucza produktu.
• Progi liczbowe: wejście 50 opinii przy dwóch źródłach lub 75 przy jednym; do godła 100 lub 150.
• Minimalna ocena do godła 4,70 na 5 oraz pierwsze miejsce w rankingu.
• Najwyżej jeden laureat w kategorii, przy zachowaniu publikacji Top 5.
• Kontrola rozbieżności między źródłami — różnica powyżej 0,50 przy co najmniej 20 ocenach w obu źródłach wstrzymuje przyznanie godła.
• Rezygnacja z twierdzeń o analizie całego rynku na rzecz sformułowania „produkty zakwalifikowane do danej edycji kategorii”.
• Ograniczenie roli AI do identyfikacji produktu, wyszukiwania danych, kwalifikacji źródeł i obliczeń.

Dlaczego zmieniliśmy model

Poprzedni model opierał się na dwóch wynikach punktowych wyliczanych z interpretacji treści opinii. Wymagał oceniania, na ile dana zaleta jest powtarzalna, a problem istotny — czyli czynności, której nie da się wykonać w pełni powtarzalnie i poddać audytowi.

Model 2.0 opiera wynik na liczbach możliwych do sprawdzenia u źródła: średniej ocenie i liczbie opinii. Ceną jest mniejsza subtelność analizy, korzyścią — powtarzalność i możliwość zweryfikowania każdego wyniku przez osobę z zewnątrz.

Wersja 1.0 — obowiązywała od 27 do 29 sierpnia 2026 r.

Wersja 1.0 zakładała dwa niezależne wyniki punktowe w skali 0–100, obowiązek dwóch niezależnych źródeł oraz progi 75 i 70. W trakcie testowania modelu na rzeczywistych danych okazało się, że sposób wyliczania wyniku wymaga interpretacji treści opinii przez system, co utrudnia audyt i powtarzalność.

Ponieważ w okresie obowiązywania wersji 1.0 nie przyznano żadnego wyróżnienia, zastąpienie jej wersją 2.0 nie wpływa na status żadnego laureata.

Wyróżnienia przyznane przed 29 sierpnia 2026 r.

Wcześniejsze wyróżnienia były przyznawane według zasad obowiązujących w tamtym okresie. Nie stosujemy nowej metodologii wstecz i nie przypisujemy im wyników, których wówczas nie obliczano.

• wcześniejsze wyróżnienia pozostają ważne w zakresie, w jakim zostały przyznane,
• materiały ich dotyczące są oznaczone jako archiwalne,
• katalog laureatów obejmuje wyłącznie produkty ocenione według metodologii 2.0,
• każdy wcześniejszy laureat może bezpłatnie przystąpić do analizy według obowiązującej metodologii przy najbliższej edycji swojej kategorii.

Katalog laureatów →

Zasady zmiany metodologii

• Zmiana progów, sposobu liczenia wyniku lub zasad kwalifikacji wymaga opublikowania nowej wersji z datą wejścia w życie.
• Nowa wersja obowiązuje wyłącznie analizy przeprowadzone po tej dacie.
• Wyniki wcześniejsze nie są przeliczane ani unieważniane.
• Historia wersji pozostaje publicznie dostępna na tej stronie.

Zasady programu określa Regulamin. Godło jest zarejestrowanym znakiem towarowym — prawo wyłączne nr R.391872, Urząd Patentowy RP.